9 اصل یادگیری فن بیان در سخنرانی ، فن بیان و سخنوری

۹ اصل یادگیری فن بیان در سخنرانی

در ادامه آموزش های قبل ستایش مدیا در زمینه فن بیان و سخنوری در این قسمت از آموزشها روش ها و نکات مهم افزایش توانایی فن بیان و سخنوری شما در سخنرانی را مورد بحث و بررسی قرار میدهیم.برای مشاهده کامل آموزش ها روی لینک آموزش فن بیان و سخنوری کلیک کنید.

استفاده از اصطلاحات علمی در فن بیان وسخنوری

در مواردی که تشیخص می دهید مثلاً باید از اصطلاحات علمی مانند «پلورالیسم» و «سکولاریسم» و یا اصصلاحات عرفانی مانند «می» و «میکده» در سخنرانی خود استفاده کنید و احتمال می دهید که مخاطبانتان مفهوم و معنای آنها را نمی دانند و یا برداشت دیگری از آنها دارند، بکوشید ـ هر چند به اختصار ـ آنها را تعریف نمایید و توضیح دهید تا مثلاً سراینده شعر (بیا تا گل برافشانیم و می در ساغر اندازیـم/ فـلک را سقـف بشـکافیـم و طـرحی نو در اندازیم) به شرابخواری و میگساری متهم نشود.

جایگاه سخنان در سخنرانی

* هر سخنی را در جایگاه ویژه خود ـ نه پیش از آن و نه پس آن ـ طرح کنید تا از تکرار سخن در جایگاههای مختلف سخنرانی خودداری ورزید که «خواجه شیراز» درست گفته است و خوش گفته است: «هر سخن وقتی و هر نکته مکانی دارد».
در آغاز راه می توانید درباره موضوع و محتوای سخنرانی خود و چگونگی بیان آن، با دوستان اهل نظر و سخنوران و صائب نظران مشورت کنید. مثلاً به آنان بگویید: «در شب نیمه شعبان برای تعدادی دانشجوی بسیجی می خواهم سخنرانی کنم. نظر شما درباره موضوع و محتوا و چگونگی بیان آن چیست؟».

* شما می توانید از منابع و متون مخلتفی استفاده کنید، ولی آنچه انتخاب می نمایید، باید از نظر طرز بیان، لباس سخنرانی به تن داشته باشد. از اینرو، معمولاً بیان محاوره ای و گفتاری بهتر از بیان کتابی و نوشتاری است. به طور مثال، به جای عبارت «هر سال بهار می آید و درخت شکوفه می زند و در پایان، به بار می نشیند. آیا ما از درخت نیز کمتر هستیم؟» بهتر است که در قالب سخنرانی و برکرسی سخن بگویید: «هر ساله بهار می یاد و درخت شکوفه می زنه و در پایان، به بار می نشینه. آیا ما از درخت هم کمتریم؟».

عنوان سخنرانی

عنوان سخنرانی دارای اهمیت است. آن را گویا، زیبا و روان انتخاب کنید. مثلاً از میان عنوان های «غنا از نظر قرآن و سنت» ، «موسیقی از دیدگاه قرآن و سنت» ، «موسیقی از نظر اسلام» و «خوانندگی و نوازندگی از نظر آیات و روایات» شاید عنوان «موسیقی از نظر اسلام» گویاتر، کوتاهتر، زیباتر و روانتر باشد.

دسته بندی مطالب

* برای سخنرانی، مطالب خود را تنظیم و دسته بندی کنید و بر اساس آن، سخن بگویید تا از این شاخه به آن شاخه نپرید و از آن شاخه نیز به شاخه دیگر نروید. و تنظیم و دسته بندی مطالب باید به صورت تدریجی باشد. یعنی از مطالب آسان که فهم آنها محتاج به مطالب دیگر نیست آغاز شود و کم کم به مطالبی برسد که فهم آنها منوط به مطالب پیشین است.
* دسته بندی مطالب باید به اندازه ای باشد که برای آسان گشتن و روشن شدن مطلب لازم و مفید است، زیرا اگر سخن خود را به بخش های فراوان و قسمت های غیر مفید تقسیم و دسته بندی کنید، نتیجه معکوس خواهید گرفت و شنوندگانتان نمی توانند همه آن قسمت ها و بخش ها را بخوبی فرا گیرند و در ذهن خویش بسپارند. و در دسته بندی و تنظیم هر مطلب باید قسمت ها از یکدیگر متمایز باشند و امور مختلف با هم آمیخته نگردند و تقسیم آنچنان باشد که تمام مطالب را فرا گیرد و آن را ناقص نگذارد.

عدم استفاده از سخنان کلیشه ای

بکوشید که از بیان سخنان کهنه و نخ نما و تکراری و کلیشه ای خودداری ورزیده، به جای آن، از سخنان جذاب و نو که کمتر شنیده شده اند، استفاده کنید تا شنوندگان شما خسته و گریزان نشوند. فی المثل، اگر در زمینه «اهمیت هنر» و برای دانشجویان دانشکده هنرهای زیبا سخن می گویید، این گفتارهای مقام معظم رهبری، حضرت آیت الله خامنه ای ـ مدظله العالی ـ ، را برای آنان بگویید: «هر ایده، اندیشه و انقلابی که در قالب هنر نگنجد، ماندنی نخواهد بود (۱۲/۳/۱۳۶۳) یا «دشمنی با هنر همانند دشمنی با خورشید است (۲۲/۸/۱۳۶۸)».

عدم استفاده از تیکه کلام

از داشتن «تکیه کلام» در هنگام سخن گفتن بپرهیزید. تکرار کلمات و عبارتهایی مانند «در واقع» ، «به اصطلاح» ، «به حساب» ، به قول معروف» ، «عرض کنم به حضور شما» ، «در حقیقت» ، «فی المثل» و جز آن موجب آزردگی ذهنی شنوندگان می شود. به طور نمونه، چنین نگویید: در واقع به شما حضار محترم باید عرض کنم آن آیه ای که در قرآن کریم آمده است و در واقع بیان کننده عدالت اجتماعی به طور عام و فراگیر است در واقع همان آیه ای است که در آغاز عرایضم برای شما تلاوت کردم».

بخاطرسپاری ماخذ سخنان

باید آنچه از دیگران نقل می کنید، مأخذ و سندش را بخاطر بسپارید تا هنگام پرسش، از جواب آن عاجز نمانید. رعایت این امر باری مطالبی که جالب و نو هستند، ضروری تر است. به طور مثال، اگر برای دانشجویان رشته ادبیات و در زمینه «اهمیت شعر» این فرموده حضرت امام خمینی (ره) را بیان می نمایید که «لسان {= زبان} شعر بالاترین لسان است». مأخذ آن را که «صحیفه نور، ج ۱۷، ص۱۹۲» است به خاطر بسپارید تا هنگام مأخذ خواهی بتوانید پاسخگو باشید.

ساده گویی مطالب پیچیده

همان گونه که «ساده نگاری» غیر از «ساده انگاری» است. «ساده گویی» نیز غیر از «ساده اندیش» است از این رو، بکوشید که اندیشه های والا، علمی و پیچیده را با زبانی «ساده» برای مردم بیان کنید تا سخنانتان قابل فهم برای آنان باشد، هر چند هنگام سخنرانی برای مخاطبان خاص، می توانید با زبان خاص سخن بگویید. برای مثال، می توان از بیشتر سخنرانیهای آیت الله شهید مطهری نام برد که اندیشه های والا و پیچیده علمی را با زبانی «ساده» برای مردم بیان و تبیین کرد.

انسجام سخنان

اگر می خواهید بدانید که آیا سخنان شما از طرح و انسجام و چارچوب کلی برخوردار است، ببینید آیا می توانید که رؤس مطالب آن را در نظمی خاص روی کاغذ بیاورید.

به عنوان مثال ، چنانچه برای «حوزویان» و در زمینه «روش فیش برداری» می خواهید سخن بگویید و روی کاغذ خود چنین نگاشته اید: مشخصات فیش، داستان محدّث قمی، ضرب المثل مربوط، تعریف و اصول فیش برداری، حدیث «اُکتُبوا»، سخن شهید مطهری، شعر مربوط و… بدانید که سخنانـتان دارای طـرح و انـسجام نیست، اما در صورتی که روی کاغذتان چنین آورده اند: یک. تعریف فیش و مشخصات آن، دو. ارزش و اهمیت فیش برادری. آ. از نظر اسلام (حدیث اکتبوا)، ب . از دیدگاه بزرگان دین و دانش (داستان محدث قمی، سخن شهید مطهری) ، ج. از دیدگاه فرهنگ و ادب (اشعار و ضرب المثلهای مربوط)، سه. اصول فیش برداری در این صورت بدانید که سخنرانی شما دارای طرح و انسجام است.

 

رعایت نکات گفته شده و تمرین مکرر به  افزایش توانایی شما در فن بیان و سخنوری  کمک میکند ، در آموزشهای بعدی نکات بیشتری در ارتباط با فن بیان و سخنوری ارائه خواهیم کرد ؛ در صورت امکان سایت ما را از طریق دکمه های زیر در شبکه های اجتماعی که عضو هستید اشتراک گذاری کنید . برای عضویت در کانال تلگرام روی کانال تلگرام فن بیان و سخنوری کلیک کنید. با سپاس از توجه شما. منتظر آموزش های بعدی ما در زمینه فن بیان و سخنوری باشید.

۹,۴۷۷ مجموع بازدیدها, ۳ بازدیدهای انجام گرفته امروز

2 دیدگاه

  1. Pingback: آموزش فن بیان در سخنرانی - فن بیان و سخنوری

  2. Pingback: آموزش فن بیان در سخنرانی

پاسخ دهید